|
|
Tadeusz Baranowski, Agape, 19 października 2010
Pochodzenie nazwisk – miejscowości, zawody, zagranica
Nasze nazwiska mają przeróżne pochodzenie. Tworzono je między innymi od nazw miejscowości, ukształtowania terenu czy uprawianego przez daną osobę zawodu. Wiele nazwisk pochodzi z zagranicy.
Nazwisko to stosunkowo nowy wynalazek. W Polsce zaczęto wprowadzać je, ale tylko wśród szlachty, na przełomie średniowiecza i renesansu. Później nazwiska zaczęto nadawać chłopom i mieszczanom, wśród których najpóźniej zwyczaj ten przyjęli Żydzi. Nazwiska w takiej postaci, jaką znamy obecnie – dziedziczone po mieczu w niezmienionym brzmieniu i pisowni – upowszechniły się w XIX wieku. Jest to zasługa zaborców, którzy – chcąc zaprowadzić porządek na podbitych ziemiach – wprowadzili obowiązek posiadania nazwiska.
Od miejscowości czy od zawodu?
Nazwiska tworzono na przeróżne sposoby. Stosunkowo dużą grupę stanowią nazwiska utworzone od nazw miejscowych. Większość takich nazwisk zakończonych jest na -ski. Przyjmowała je szlachta, jako rdzeń, biorąc nazwę rodowego majątku. Później nadawano je także chłopom przypisanym do danego majątku i Żydom, od nazwy miejscowości, w której mieszkali. Nazwiska tworzono także od okolic, w których mieszkały dane rodziny. Przykłady takich nazwisk to: Kamiński, Pomorski, Górski, Olszewski, Staszewski. Również Komorowski.
Inną ważną grupą są nazwiska związane z zawodami. Nadawano je osobom parającym się danym zawodem lub też z wykonawcą danej profesji spokrewnionym. Przykłady takich nazwisk to: Kowal, Kowalczyk, Krawczyk, Strzelczyk czy Woźniak.
Ciekawym zagadnieniem są nazwiska wiążące się z profesjami, ale zakończone na -ski. Ich pochodzenie nie jest jasne – wiadomo, że pochodzą od nazwy zawodu, ale nie wiadomo czy bezpośrednio. Często bowiem od zawodu, którym parali się mieszkańcy danej wsi służebnej, nazywano całą wieś, a dopiero potem – wtórnie – mieszkańcy przyjmowali nazwiska od nazwy wsi. Przykładem takiego mechanizmu jest popularne nazwisko Kowalski, które może pochodzić od nazwy Kowale. Podobnie Kucharski – od nazwy Kuchary czy Piekarski – Piekary.
Obce, ale swojskie
W Polsce jest wiele osób, które noszą nazwiska inne niż polskie, jednak czas spowodował, że ludzie oswoili się z ich brzmieniem i nikt ich już jako cudzoziemców nie traktuje. Swoistym fenomenem jest tu nazwisko Nowak, pod względem liczebności najpopularniejsze w Polsce. Pochodzenie tego nazwiska jest czeskie, aczkolwiek w Polsce funkcjonuje ono od wieków. Pierwotnie określano tak osobę nową w danej miejscowości.
Nazwisk obcych, które zakorzeniły się w Polsce, jest mnóstwo. Najsłodszym przykładem może być Blikle – rodzina cukierników pochodzi ze Szwajcarii. Inne przykłady to: Szulc, Linde, Miller (i Miler), Hoffman (i Hofman, Hoffmann), Symonides, Boni. Sporą grupę nazwisk obcych, ale całkowicie zakorzenionych, stanowią nazwiska ze wschodu – ukraińskie (Bondaruk, Muszczynko, Tkaczuk) czy litewskie (Jagiełło, Koziełło). Obco brzmiące nazwisko nosi także premier Donald Tusk – jego nazwisko wywodzi się z Kaszub, skąd premier pochodzi. Nazwisko to po niemiecku oznacza „kieł”.
Ten artykuł ukazał się w „Biuletynie o Biuletynach”, jedynym newsletterze w Polsce poświęconym wyłącznie biuletynom firmowym i branży custom publishing.
Zaprenumeruj newsletter bezpłatnie »
|
|
Sonda Agape |
Jaka jest najważniejsza zaleta papierowej gazety firmowej? |
|
|
|
|
Copyright © by Agape. Wszystkie prawa zastrzeżone 